Tài nguyên dạy học

Điều tra ý kiến

Bạn thấy trang này như thế nào?
Đẹp
Đơn điệu
Bình thường
Ý kiến khác

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Thành viên trực tuyến

    1 khách và 0 thành viên

    Chào mừng quý vị đến với website vatly!

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
    Để duyệt web tốt hơn, các bạn nên sử dụng Mozilla Firefox
    tải Firefox tại đây

    Khi duyệt web bạn nên cài đặt Adobe Flash player 10 plugin để có thể chạy được các file flash
    Gốc > Lịch sử vật lý >

    Copernic và hệ nhật tâm

    copernicus6

     NICOLAS COPERNIC
    Nơi sinh
     Torun, Pologne
    Ngày sinh
    1473
    Ngày mất  1543
    Sự nghiệp  Nhà lý thuyết thiên tài: thuyết Vũ trụ Nhật Tâm

    1.Tuổi trẻ và học vấn

    2.Các tác phẩm

    3. Hệ thống Copernic và ảnh hưởng

    4.Hệ nhật tâm và cuộc đấu tranh cho hệ nhật tâm

     

    1.TUỔI TRẺ VÀ HỌC VẤN

    Copernic sinh tại Torun, Pologne trong một gia đình thương gia và công chức. Cậu của Copernic là giám mục Lukas Watzelrode, chăm sóc học vấn cho cháu thật vững trong những trường đại học tốt nhất.

    Nicolas vào trường đại học Cracovie năm 1491, học về nghệ thuật tự do trong  4 năm nhưng không có văn bằng gì cả. Sau đó ông  đi Ý để học Y khoa và Luật khoa như những  người  nước Pologne thời đó.  Trước khi ra đi, cậu ông cho ông chức linh mục phụ tá (chanoine) tại Frauenburg, ngày nay là Frombork, một chức vụ trách nhiệm về tài chánh nhưng không có  nhiệm vụ tín ngưỡng.

    Tháng  giêng năm 1497, Copernic bắt đầu học Luật Giáo hội (droit canon) tại đại học Bologne và ở nhà  một giáo sư Toán  Domenico Maria Novara (1454-1504). Giáo sư là một trong những người đầu tiên điều chỉnh  cho chính xác khoa địc lý của  Ptolémée và đã  khuyến khích ông rất nhiều trong ngành Ðịa lý và Thiên văn. Cả hai cùng  quan sát nguyệt thực, sao Aldébaran ngày 9/03/1497 tại Bologne.

    Năm 1500, Copernic tổ chức Hội nghị về Thiên văn tại Rome

    Năm sau ông được phép học Y khoa tại Padoue, (trường đại học mà  gần  một trăm năm sau Galillée học) 

    Năm 1503 ông đậu tiến sĩ Luật, và trở về Pologne để  hoàn thành chức vụ hành chính của ông (chưa học xong trường Y).

    Trở về đầu trang

    2.CÁC TÁC PHẨM

    copernic_system_holiocentric 

    Từ năm 1503 đến  1510, Copernic sống trong lâu đài Giám mục của  cậu Lidzbark Warminski ông, tham gia hành chính của địa phận.

    Ông in quyển sách đầu tiên, dịch từ tiếng Latin quyển sách về đạo đức của một tác giả xứ Bizance thuộc thế kỷ thứ VII, Theophylactus de Simocatta.

    Trong những năm từ 1507 đến 1515, ông hoàn thành bài về Thiên văn: De Hypothesibus Motuum Coelestium a se Constitutis Commentariolus được biết dưới tựa đề Commentariolus mà mãi đến thế kỷ thứ  XIX mới được in. Trong công trình này, ông đưa ra những nguyên tắc của thuyết Thiên văn mới của ông: thuyết Mặt Trời ở giữa (Héliocentrique).

    Sau khi ông  về lại Frauenburg  năm 1512, ông tham dự vào công việc sửa đổi lịch (1515)

    1517: Viết một bài về tiền tệ và bắt đầu tác phẩm chính của ông: De Revolutionibus Orbium Coelestium (chuyển động quay của những thiên thể). Công trình này ông  hoàn tất từ năm 1530 nhưng mãi đến năm 1543 mới được  in tại Nuremberg. Copernic chỉ nhận được  vài bản vài giờ trước khi ông mất (24/05/1543). Ông gởi tặng một bản cho Giáo hoàng Paul III, ông giới thiệu hệ thống của ông  là một lý thuyết thuần túy để tránh sự trừng phạt của giáo hội (vindicte)

    Trở về đầu trang

    3.HỆ THỐNG COPERNIC VÀ ẢNH HƯỞNG

    Hệ thống Copernic dựa trên sự quả quyết rằng trái đất quay quanh chính nó  1 vòng trong một ngày và quay quanh mặt trời một vòng trong  một năm.

    copernic-syst2 

    Ngoài ra, những hành tinh khác cũng ở xung  quanh mặt trời. Như vậy, trái đất có sự tiến động trên trục của nó khi nó quay (cũng giống như một con vụ vừa quay xung quanh nó, vừa  quay vòng)

    Hệ thống Copernic còn giữ lại một số lý thuyết xưa như  những khối cầu thật chắc mang những hành tinh và  mang những ngôi sao đứng yên.

    Thuyết của Copernic có ưu điểm hơn của Ptolémée là giải thích được sự chuyển động hàng ngày của mặt trời và sao (do chuyển động của trái đất xung quanh chính nó) và chuyển động của mặt trời hàng năm (do sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời). Ông giải thích được chuyển động bề ngoài có vẻ ngược  của Mars, Jupiter và Saturne  và   Mercure và  Vénus  giữ  nguyên độ xa đối với mặt trời

    Ngoài ra thuyết Copernic cho một bảng thứ tự mới của các hành tinh tùy chu kỳ quay vòng của chúng

    Hệ thống Copernic khác của Ptolémée là bán kính quỹ đạo của hành tinh càng lớn thì càng cần nhiều thời gian hơn để hành tinh đó quay một vòng quanh mặt trời

    Nhưng khái niệm về  một trái đất di chuyển khó được những  độc giả của thế kỷ XVI chấp nhận để  hiểu được lỳ thuyết Copernic. Có vài thuyết của ông được chấp thuận nhưng "trung tâm mặt trời " bị bác bỏ hay không biết.

    copernic-syst1 

    Từ năm 1543 đến 1600 ông chỉ có mười người theo ông. Phần đông  họ  làm việc bên ngoài trường đại học, trong những lớp học hoàng gia. Những người nổi tiếng  nhất là  Galilée, Johannes Kepler. Những người này có những lý lẽ đặc biệt khác để  ủng hộ hệ thống Copernic.

    Năm 1588, nhà Thiên văn học  Danemark, Tycho Brahé,  nghiên cứu một vị trí trung gian  đặc biệt mà trái đất như có vẻ đứng yên và  mọi hành tinh khác quay chung quanh nó.

    Năm 1633, mặc dù Galilée bị buộc tội trước tòa án La Mã nhưng có vài triết gia thời bấy giờ vẫn  chấp nhận (bên trong lòng) lý thuyết Copernic.

    Khoảng cuối thế kỷ XVII khi ngành  Cơ học thiên văn  tiến bộ nhờ  Isaac Newton, phần đông những  bác học Anh, Pháp, Hà Lan, Danemark  theo Copernic, còn những nước khác thì chống Copernic  đến ngót một thế kỷ.

    Trở về đầu trang
     
    4.HỆ NHẬT TÂM VÀ CUỘC ĐẤU TRANH CHO HỆ NHẬT TÂM
    Khoảng 280 năm TCN, một nhà thiên văn học người Hy Lạp tên là Aristarchus đã đưa ra ý kiến cho rằng: “Tuy Mặt trăng chuyển động xung quanh Trái đất nhưng tất cả các hành tinh khác và thậm chỉ cả bản thân trái đát đều chuyển động xung quanh mặt trời”. Như vậy tư tưởng về hệ Nhật tâm đã có từ thời cổ đại, nhưng không được mọi người chấp nhận vì hằng ngày chứng kiến cảnh Mặt trời mọc ở phương Đông và lặn ở phương Tây, nên con người luôn cho rằng Mặt trời chuyển động xung quanh Trái đất. Hơn nữa kinh thánh luôn dạy rằng Trái đát là trung tâm vũ trụ, các hành tinh khác kể cả Mặt trời đều quay quanh Trái đất (Theo quan điểm của Aristote).

    Trong hoàn cảnh như vậy, Copernic (1473-1543), một sinh viên người Ba Lan đã sang Ý học tập và làm việc từ 1496, đã dũng cảm và mạnh dạn khôi phục lại hệ Nhật Tâm. Copernic là một nhà hoạt động xã hội và là nhà khoa học rất sôi nổi. Ông đã dạy học và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực: toán học, thiên văn học, y học, …Kể từ năm 1500 ông đã bắt đàu nghiên cứu về hệ Nhật tâm và đến năm 1530 ông đã trình bày xong nhưgn luận điểm cơ bản của mình vêf thuyết Nhật tâm trong bản thảo viết tay “ Bình luận nhỏ” . Tiếp theo đó ông đã trình bày đầu đủ lý thuyết của mình trong tác phẩm “Về sự quanh của các thiên cầu”. Mặc dù được bạn bè ủng hộ nhưng ông cũng dè dặt không dám cho in vì biết rõ tính cách mạng của cuốn sách. Mãi cho đến năm 1543, cuốn sách mới được in xong và chỉ đến tay ông vài ngày trước khi ông mất.

    Cũng cần nói thêm là để cuốn sách được xuất bản, người đứng ra xuất bản đã phải viết thêm một lời nói đầu mà Copernic hoàn toàn không biết ( vì cuốn sách đến  tay ông lúc ông đã hấp hối), giới thiệu lý lthuyết của ông như một giả thuyêt toán học nhằm mô tả chuyển động của các hành tinh mà không phải là một chân lý khoa học.

    Tác phẩm của Copernic gòm những nội dugn chính như sau:

    -Mặt Trời bất động là trung tâm của vũ trụ.

    -Trái đất và các hành tinhkhác quay xung quanh Mặt trời trên các quỹ đạo tròn với tốc độ không đổi.

    -Mặt trang quy xung quanh trái đất.

    – Các sao thì bất động và nằm trên một mặt cầu rất xa.

    Như vậy, nôij dung của cuốn sách đã dũng cảm chống lại quan điểm của kinh thành, đã được Engels ví như một hành đông dũng cảm, một hành đông cách mạng.

    Mặc dù lý thuyết của Copernic còn có nhưng điể chưa chính xác, nhưng cái cũ địa nhất của ông là đã dám chuyển tâm của vũ trụ vào Mặt trời, bác bỏ nhưgn giáo điều của Aristote và của giáo hội về vai trò cao cả cả Trái đát trong vũ trụ. Như vậy ông chính là nhà bác học đã khám phá ra chân lý cơ bản và đã có công đặt nền móng cho ngành khoa học thiên văn.

    Cuộc đấu tranh cho hệ Nhật Tâm

    Tác phẩm của Copernic ra đời giống như một bản tuyên ngôn mở đầu cho một cuộc cách mạng trong khoa học vì nó đặt trước khoa học một loạt vấn đề cần phải làm là: phải thực hiện những đo đạc thiên văn một cách chính xác để kiểm tra lại và hoàn chỉnh lý thuyết của Copernic. Đó là một vấn đề rất khó khăn vì các nhà thiên văn học thời đô chưa có những dụng cụ chính xác cao, chưa có kính thiên văn và chiwa có nhưng phương pháp tính toán hữu hiệu. Mặt khác, thuyết nhật tâm của Copernic mới chỉ là một sơ đồ động học, cần phải xây dựng cơ sở vật lí học cho lý thuyết đó, phải tìm ra nguyên nhân nào đã gắn bó các hành tinh với Mặt Trời thành một hệ vững chắc.

    Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất lúc này là giáo hội ngày càng đàn áp mạnh hơn, vì đối với tôn giáo thì thuyết cua Copernic là trái với kinh thánh, không thể chấp nhận được. Do vậy cuộc đấu tranh cho hệ Nhật tâm đã kéo dài mấy chục năm liền, trong đó Bruno, Kepler, Galilée là những người có công lớn nhất.

    Trở về đầu trang
    Nhắn tin cho tác giả
    Lê Thị Hoài Phương @ 19:52 11/08/2010
    Số lượt xem: 5290
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến